Het is belangrijk dat de Protestantse Kerk haar relatie met Israël evalueert en vanuit een andere theologie naar de bezetting van de Palestijnse gebieden kijkt. Want het gaat er niet om van wie het land is, maar hoe je er leeft.
Op 21 september vond de studiedag ‘Beloofd land, geroofd land?’ plaats in Weesp, georganiseerd door onder andere de groep theologen van Liberaal Christendom. Aanleiding voor deze studiedag is Israëlzondag, die ieder jaar op de eerste zondag van oktober plaatsvindt (dit jaar op 4 oktober). Op die dag wordt de zogenoemde onopgeefbare verbondenheid met Israël gevierd. Tijdens de studiedag ging het erover dat het goed is als de Protestantse Kerk vanuit een andere theologie naar die verbondenheid kijkt en dat het tijd wordt om een kritischer geluid te uiten tegen het vele onrecht dat door de staat Israël wordt uitgevoerd.
Tijdens de studiedag voor theologen en geïnteresseerden sprak onder andere Liesbeth Burger. Zij werkte enkele maanden als waarnemer in Palestina en zag veel onrecht. Ze vertelde over het stelselmatige treiteren, pesten en de gebeurtenissen die nog vele malen erger waren. Zoals een Israëlische kolonist die een Palestijns dorp inreed, zijn pistool tegen het hoofd van een bejaarde man zette en zei: ‘Vandaag ben ik niet in de stemming om je dood te schieten, maar de volgende keer wel.’ Of de groep Israëliërs die van plan was om een Palestijnse burgemeester te arresteren. Toen die man niet thuis bleek te zijn, nam de groep in plaats daarvan zijn zesjarige zoon mee.
Ed Noort, emeritus-hoogleraar van het Oude Testament aan de Rijksuniversiteit Groningen, sprak op de studiedag over bijbelse teksten die worden gebruikt om duidelijk te maken dat de god van Israël het land aan hen had gegeven. Dat er dus een heilige claim ligt op de gebieden. Maar dat is te kort door de bocht, aldus Noort. Hij gebruikte de profetische boeken om uit te leggen dat het te simpel is om te spreken van ‘bezit’. De bijbelse teksten gaan erover dat degenen die in het land willen leven, zich op een bepaalde manier horen te gedragen. Misbruik leidt tot verbanning en om die reden is het Israëlische volk zelf ook verdreven: omdat het volk zich niet aan de wetten hield.
De bijbelse teksten zijn dus geen simpele woorden over landbezit. Ze gaan gepaard met ethiek. De vraag is dus niet wie er mag wonen of wie er recht heeft op het land, maar hoe je in het land leeft. Zonder oog voor rechtvaardigheid, heb je geen recht op het land, zo besloot Noort.
Na de studiedag formuleerden de organisatoren van de studiedag een oproep aan de landelijke Protestantse Kerk. Zij roepen de kerk op:
1. Als synode uit te spreken dat elke bijbelse of theologische legitimatie van de staat Israël afgewezen moet worden omdat het huidige Israël een staat is als andere staten die alleen door internationaal recht gelegitimeerd kan worden.
2. Alle misverstanden rond het gebruik van de het woord ‘Israël’ te voorkomen door voortaan in kerkorde en kerkelijke praktijk niet meer te spreken van ‘Kerk en Israël’ maar van joods-christelijke betrekkingen.
Een samenvatting van de verschillende toespraken van de studiedag zijn nu te lezen op de website liberaalchristendom.nl