Kun je bidden zonder god erbij te betrekken? Meindert Boersma schreef er een boek over, dat veel voorbeelden bevat. ‘Het is ergens beginnen en dan laten groeien.’
Boersma groeide op in een gereformeerd milieu, was daarna protestants predikant en eindigde zijn carrière als voorganger van de vrijzinnige Woudkapel in Bilthoven. In zijn boek ‘Een brug van fluweel. Een weg van god-loos bidden’ schrijft hij dat hij in zijn leven heel wat heeft gebeden, maar uiteindelijk veranderde er iets. ‘Het gebeuren van vroeger is nu als een jas waar je bent uitgegroeid, maar die nog wel ergens in de kast hangt.’ Toch bleef er een verlangen ‘naar iets dat maar niet voorbij wil zijn.’
Tijdens zijn leven veranderde het godsbeeld van Boersma behoorlijk en is tegenwoordig niet langer een afgerond beeld. Hij gelooft nu meer in een god in fragmenten of ervaringen. Maar hoe bid je tot zo’n god? Is bidden dan nog wel mogelijk?
In zijn boek schrijft Boersma dat er bij klassiek bidden vaak spraken is van een hiërarchie, waarbij de mens de ondergeschikte rol inneemt. God-loos bidden is ‘bidden zonder traditionele opvattingen over god. De bidder trekt zich als het ware terug, in een immanente spiritualiteit, in zichzelf of in contract met de aarde, de natuur.’
Boersma somt een aantal stromingen op waarin dit god-bloos bidden een plek heeft, bijvoorbeeld bij atheïstische spiritualiteit en zen en komt dan met verschillende voorbeelden van god-loos bidden. Het boek bevat een groot aantal voorbeeld-gebeden, ook van zijn eigen hand. Waarvan de volgende erg mooi is:
Biddenderwijs
Als bidden zwijgen is
Zwijgen uit eerbied
Voor wat te groot is
En woorden ontbreken.
Als bidden roepen is
Roepen uit onmacht
Om wat te groot is
En handen te kort zijn.
Als bidden huilen is
Huilen om verlies
Dat verlangen verstomt
En toekomst blokkeert.
Als bidden schreeuwen is
Schreeuwen om onrecht
Dat mensen wordt aangedaan
En regels en wetten verharden.
Als bidden meer is dan
Inkeren in jezelf
Stil zijn of zingen
Gevoelens van volmaaktheid.
Als bidden hopen is
Dat een stem klinkt die uitnodigt
En uitdaagt op te gaan staan
Te schitteren en te stralen.
Dan wordt de aarde bewoonbaar
Dan blijft de vrede bewaard
Dan klinken onze stemmen
Dan zijn wij allemans vriend.
Het boek ‘Een brug van fluweel’ is verschenen bij uitgeverij Dabar-Luyten en kost € 17,50.
Meer informatie is hier te vinden