Erik Jan Tillema stelt zich een wereld voor zonder geest. Zonder begeestering, zonder ooit de geest te krijgen, zonder geestigheid. Kortom: zonder Pinksteren.
In zo’n wereld zal iedere dag een sleur zijn. ’s Ochtends komen we uit bed – tjsa, waarom eigenlijk? We ontbijten, gaan onze dingen doen. Niet met een enthousiasme, maar met een wetmatigheid. Omdat de ene handeling simpelweg op de volgende volgt.
Nooit zal er iemand zijn die roept: ‘Hé, laten we het eens anders aanpakken!’
Nee, want anders is raar en vreemd. Oud en vertrouwd, dat is fijner. En voorspelbaarder.
Er zullen geen kunstenaars zijn. Geen schilders die met passie verf op het doek smijten. Geen dichters die meer zien dan woorden. Of schrijvers die een heel verhaal creëren.
Zal de liefde er zijn? Vast niet. Want wat is een liefde zonder begeestering? En zorgt de Geest stiekem niet ook voor wat passie?
Kortom: het is een wereld waar nooit iets gebeurt. Waar niets wordt uitgevonden. Waar geen vernieuwing plaatsvindt. Het is als een blok beton dat nooit zal lopen.
Maar een wereld waarin de geest wel waait, zorgt ervoor dat we tintelingen in ons buik voelen, dat we enthousiast kunnen raken, dat we ergens de humor van inzien. Het is een wereld waar ruimte is voor spontane acties en waar het ritme doorbroken mag worden.
Wat die geest precies is? Dat weten we niet. Daarvoor is de geest te wisselvallig, onvoorspelbaar. Te veel wind.
Maar een kind zal het snappen. Want de geest is dat ene moment; het kind heeft net een blokkentoren gebouwd en voelt trots en vreugde. Maar een klein zuchtje wind zorgt ervoor dat de hele creatie in elkaar stort. Dan komt dat ene moment. Net ná de teleurstelling. Het moment dat het kind zich herpakt en denkt: ik kan opnieuw beginnen. Niet vanuit een teleurstelling, maar vanuit nieuwe kracht: ik kán opnieuw beginnen.
Dat is de geest. En gelukkig waait die geest nog altijd om ons heen.
Erik Jan Tillema
Voorganger van de vrijzinnige geloofsgemeenschaap de Kapel in Hilversum en de protestantse gemeente Zijpe